Doorgaan naar hoofdcontent

Begin niet aan Yoga. Stop er ook niet mee.

Het doel van de vereniging van Purusha en Prakrti is dat Purusha het besef zal verkrijgen omtrent zijn ware aard en ook de ontplooiing van de krachten, inherent in hem en Prakrti. (Patanjali, 2-23)


“Hallo, goedenavond, is hier de yogaschool?” Voor me staat een vriendelijke man in trainingspak. Zijn fiets staat geparkeerd voor het huis en het lampje brandt nog. Verbaasd kijk  ik hem aan. “Ja, eh nee”, stamel ik en ik nodig hem uit om even binnen te komen. Op de bank vertelt hij zijn verhaal. Over zijn zoektocht in het leven en zijn behoefte om weer yoga op te pakken. We schenken hem een kopje Yogi thee in en Erwin neemt de tijd om hem het een en ander uit te leggen over Raja Yoga. Geinteresseerd luistert hij toe. “Wanneer kan ik beginnen?”, vraagt hij na afloop. “Laat het eerst maar rustig bezinken, lees de website goed door. En als je volgende week de klik nog voelt, ben je van harte welkom.” Terwijl hij wegfietst, kijk ik hem na. Zal hij terugkomen?

“Bel me effe terug…”, hoor ik een paar dagen later op mijn voice mail. En dat deed ik. “Ja, weet je, ik heb een uitzending van Pauw gezien op televisie en daar was een man die vertelde dat je gelukkig wordt van Yoga. En mijn fysiotherapeut zei ook dat het goed voor me zou zijn. Want ik heb last van mijn rug.” Ik probeer uit te leggen wat Raja Yoga is en terwijl ik bij de uitleg van de 6e stap ben, valt hij me in de rede. “Ja, mediteren doe ik al jaren. Omdat ik altijd zoveel denk, daar word ik lekker rustig van. Dat kan ik al hoor, dat hoef ik niet meer te leren.” “Waar is de yogaschool, kan ik niet een keer een proeflesje bij je komen volgen. Vandaag of zo?” En ook deze man adviseer ik om eens rustig de website te bekijken. En als hij volgende week nog een klik voelt, dan is hij van harte welkom.

“Wil je soms geen leerlingen?”, vraagt dochter Rosalie, die tijdens het telefoongesprek meeluisterde. En ik vertelde haar mijn overwegingen. “Slechts een kleine groep mensen is geschikt om het pad van Raja yoga te bewandelen. Dat is de Yoga die verder gaat waar andere yogastromingen stoppen. Het zijn de mensen die zich afvragen wie ze werkelijk zijn, waarom ze op aarde zijn, wat de reden is van het fysieke bestaan. De mensen die zich geroepen voelen of die al een spirituele realisatie hebben gehad.” “Tegenwoordig echter wordt vaak Yoga beoefend vanuit persoonlijke doelstellingen: een gezonder lichaam, rust, ontspanning, kracht, soepelheid of om bepaalde vermogens te verkrijgen.”

Maar er kleven gevaren aan het beoefenen van Raja Yoga. Het fysieke lichaam neemt aan kracht en soepelheid toe, maar zal ook gaan stuiten op blokkades. Iedere enthousiaste yogabeoefenaar heeft wel de nodige blessures opgelopen. Om daar vooral van te leren hoe je deze zelf kunt aanpakken en wat de betekenis er van is voor je ontwikkeling. Bovendien, bij een te eenzijdige yogabeoefening (bijvoorbeeld alleen de asana’s doen die je prettig vindt), ontstaat er een onevenwichtige ontwikkeling. Daarbij ontstaat er een spanningsveld tussen het gevoel dat je oproept op het yogamatje van harmonie en de situatie waarin je je daarbuiten ervaart. Door de zuivering van je lichaam wordt je steeds gevoeliger voor onzuiverheden (in bijvoorbeeld voeding).

Er zijn twee wegen tot yoga: de discipline en de overgave. De eerste is moeilijk. Je bent dan aan je eigen mogelijkheden overgeleverd. Dit is de Westerse benadering. De andere weg is die van overgave, die vooral door de mensen in het Oosten wordt beoefend. De Moeder maakt in haar boek Alle leven is Yoga hierover een mooie vergelijking: je kunt de houding aannemen van het aapje of van de poes. Het aapje klampt zich krampachtig vast aan zijn moeder om maar niet te hoeven vallen. Het poesje laat zich dragen. Het geeft zich over aan de zorg van moederpoes en hoeft alleen maar “Miauw, miauw” te roepen. Terug naar het yogamatje. Je kunt je bij iedere asana laten helpen door overgave en dan krijg je dat gelukzalige gevoel in welke houding dan ook. Of je doet het op eigen kracht, en dan wordt het een “work out”. Het streven is om beide wegen te combineren: de discipline om jezelf te ontwikkelen, in overgave.

De mensen met de grootste mogelijkheden, ontvangen ook de grootste moeilijkheden in de Yoga en in het leven. Waarom is dat zo? Omdat men om grote mogelijkheden op het pad van yoga aan te kunnen, moet beschikken over grote capaciteiten: kracht, doorzettingsvermogen, vertrouwen. De onopvallende karakters gaan in het algemeen hun gangetje, zonder al te veel lastig gevallen te worden door klesa’s. Is dat goed nieuws? Nee. Moeilijkheden zijn kansen om te groeien, om je verder te ontwikkelen. De aard van de moeilijkheid die je ervaren hebt is een aanwijzing van de aard van de overwinning die je te behalen hebt.  Het zijn dan ook de mensen die in grote moeilijkheden zijn gekomen in hun leven, uiteindelijk vol overgave het pad van Raja Yoga gaan bewandelen. Ze hebben een wit licht gezien, weten zeker dat er meer is. En gaan net zo lang op zoek totdat ze het gevonden hebben.

De weg is lang. En er zullen momenten zijn dat je meent dat het eind in zicht is. Dat je denkt dat je de  sleutel gevonden hebt. En momenten dat je je afvraagt: “Waar doe ik het allemaal voor. Ik kan toch net als zovele anderen mijn leven leven, er zoveel mogelijk van genieten en aan het eind beseffen dat dit het was?” De oude wijzen hebben het in vele geschriften benadrukt: “Stop niet met Raja Yoga, want dan raak je het geloof kwijt.” En daar voeg ik aan toe: “Begin er alleen aan, als je je diep van binnen geroepen voelt. 

Reacties

Populaire posts van deze blog

Leven of geleefd worden?

Pratyahara of abstractie is, als het ware, de nabootsing door de zintuigen van het denkvermogen door zich terug te trekken, los te maken, van hun objecten. (Patanjali, 2:54) "Ping". Er komt weer een berichtje binnen op mijn mobiele telefoon. Ik heb de neiging om te stoppen waar ik mee bezig ben en even te kijken wat het is. Misschien is het belangrijk, misschien moet ik er op reageren? En dan herinner ik me mijn dochter Rosalie. Ze had een mobiele telefoon gekregen van Sinterklaas, was direct toegevoegd aan de groepsapp van school en kreeg in een uur tijd wel 20 appjes. Die echt nergens over gingen: wat doe je, eeeeel, coool man. De volgende dag besloot ze uit de groepsapp te stappen. "Daar doe ik dus niet aan mee, mam. Ik ben de baas, niet mijn telefoon." En zo leerde ik door yoga over meer dingen de baas te worden. Mijn zintuigen bijvoorbeeld. Je loopt op straat langs een bakker en ruikt heerlijke croissantjes. Eigenlijk heb je helemaal geen trek, maar z

Wat heeft vilten nu met Yoga te maken?

Pratyahara of abstractie is, als het ware, de nabootsing door de zintuigen van het denkvermogen door zich terug te trekken , los te maken van hun objecten . (YS 2.54) “Waar zijn de yogamatjes?” Verbaasd keek hij om zich heen. Iedere zaterdagavond komt hij samen met nog een aantal andere jongens bij mij, om het alledaagse te ontstijgen. Door yoga te beoefenen, naar binnen te keren en op zoek te gaan naar (eigen) wijsheid. Maar dit keer was de ruimte leeg en nodigde ik ze uit om lekker aan de grote tafel te komen zitten. Ik had namelijk zin om te vilten. Stilte als een natuurlijke deken Na de uitleg over de vilttechniek, en een Youtube-filmpje over hoe de merino-wol geschikt wordt gemaakt om te vilten, gingen ze enthousiast aan de slag. “Is het goed zo?”, hoorde ik regelmatig, waarna ik ze liet zien hoe je het vilt zelf kan testen, door het even in het warme water te houden. Blijft het aan 1 stuk, dan kun je verder. Zoniet, dan vereist het nog wat meer gedu

Wil je yogales geven?

Samadhi is dat wat vergezeld gaat van beredenering, bespiegeling, zaligheid en het besef van louter Zijn. (Patanjali 1-17) “Doen jullie echt twee uur per dag yoga in de tent?”, vroeg de buurjongen op de camping ongelovig. In het voorbijgaan had hij ons al eens op het hoofd zien staan en op het yogakussentje zien zitten. Het interesseerde hem, hij wilde er meer van weten. We zaten die avond gezellig bij elkaar na te genieten van de heerlijke maaltijd voor de tent. Een kopje thee in de hand en een deken over de benen. Want het werd al snel fris op deze camping op Texel. De buurman zorgde voor wat muziek en we bewonderden de zonsondergang, die een prachtige roze gloed had. “Zou je ons niet eens les kunnen geven? Ik zou dat heel graag willen”, vervolgde de buurjongen. En hij richtte zijn vraag nu op Erwin. “Wat we nu doen is ook yoga”, antwoordde Erwin. De jongen keek hem verbaasd aan. Een beleving van samadhi (een van de hogere stappen in Yoga), kun je ervaren wanneer je heerlij